Dziś jest: Wtorek 17 lipca 2018, imieniny: Bogdana i Aleksego

Historia

Nowa Dąbrowa wzmiankowana jest w źródłach od XV w.; niewykluczone jednak, że metryka wsi jest starsza. W czasach najdawniejszych osada była lennem rodziny von Wedel; rodzina ta na przełomie XV i XVI w. ufundowała tu kamienny, późnogotycki kościół. W 1683 r. miejscowe włości podzielone były na część „A” (6 gospodarstw chłopskich i kuźnia), należącą do Adama Reincharda von Molzahna (uprzednio do Adama Heinricha von Kameke i Melchiora von Wedel) i część „B” (7 gospodarstw chłopskich i karczma), pozostającą w rękach rodziny von Wedel. W latach 1788 i 1789 obie części wsi kupił Johann Gottlieb Zimmermann, po którym majątek odziedziczyli: jego córka Wilhelmine Henrietta i jej mąż Franz Jacob Hacken. W czasach tych we wsi istniał już folwark. W 1844 r. majątek nabyli bracia Carl August i Wilhelm Friedrich Hermann Spiegel. W latach następnych kilkakrotnie dochodziło do zmiany właścicieli (źródła jednak nie podają ich nazwisk). W 1928 r. liczący ok. 502 ha majątek należał do Maxa Schultza. W ostatnich latach przed wojną światową folwark był własnością rodziny Erdmann. Po 1945 r. w zabudowaniach pofolwarcznych funkcjonował PGR. W 1859 r. we wsi mieszkało 281 osób, w 1865 r. – 292, a w 1925 r. 325 osób.

Elementy funkcjonalne

  • Obiekty sakralne – kościół filialny p.w. Matki Boskiej Pocieszenia, stanowi dominantę układu przestrzennego wsi; pierwotna świątynia została wzniesiona w XV/XVI w. w formach późnogotyckich, o układzie salowym; wieża ryglowa z XVIII w.; w II poł. XIX w. świątynia częściowo przebudowana, w południową ścianę kościoła wmurowano płytę upamiętniającą żołnierzy poległych w I wojnie światowej – mieszkańców wsi.
  • Nekropolie
    • Cmentarz przykościelny (nieczynny) ogrodzony parkanem z prętów metalowych; zachowało się kilka nagrobków z XX w.;
    • Nekropolia rodowa – teren silnie zakrzewiony z odnowionym grobowcem dawnych właścicieli majątku; w otoczeniu okazały dąb czerwony (przekrój pnia powyżej 125 cm);
    • Cmentarz komunalny (założony w XX w.) o pow. 0,56 ha, ogrodzony metalową siatką; teren zadbany z licznymi XX-wiecznymi nagrobkami.
  • Obiekty folwarczne
    • Folwark – początki kształtowania się zespołu folwarcznego datuje się na poł. XVIII w.; większość budynków inwentarskich i składowych pochodzi z lat 80-tych XIX w. (kamień i technologia szachulcowa); w okresie od końca XIX w. po lata 20-te XX w. część tych obiektów zastępowano nowymi, murowanymi z cegły ceramicznej; niektóre z nich zostały po II wojnie światowej przebudowane;
    • Kolonia mieszkalna dla pracowników folwarcznych, ulokowana w północno-wschodniej części wsi składa się z kilku dwukondygnacyjnych, starych zagród oraz kilku dwojaków i czworaków.
  • Założenia parkowo-pałacowe – kształtowane od poł. XIX w. do lat 20-tych XX w.
    • Pałac dworski – murowany, neoklasycystyczny, dwukondygnnacyjny z oficyną, z 4 ćwierci XIX w., ulokowany po północnej stronie dziedzińca folwarcznego;
    • Park podworski – krajobrazowy, powstały w I poł. XIX w.
  • Obiekty użyteczności publicznej
    • Szkoła – pełniąca obecnie funkcje mieszkalne (obiekt wzniesiony na pocz. XX w.);
    • Sklepy – jeden mieszczący się w budynku dawnej kuźni, częściowo przebudowanej (kuźnia z cegły z końca XIX w.); drugi – ulokowany w dawnym czworaku z lat 20-tych XX w.

Zieleń komponowana

Park podworski o pow. ok. 7,2 ha, krajobrazowy o cechach romantycznych, obecnie naturalistyczny; bogaty drzewostan reprezentuje 31 gatunków drzew liściastych i 5 gatunków iglastych, w wieku od 40-200 lat; 6 dębów o obwodzie pnia 320-400 c, modrzew – 200 cm; teren zakrzewiony; ciągi (aleje) spacerowe w zaniku.

Układ przestrzenny wsi

Lokacyjny Późniejsze Współczesny
Obwodnica Ulicowo-placowy z folwarkiem Ulicowo-placowy

Wytyczne konserwatorskie – strefy ochrony

Strefa ścisłej ochrony „A”:
  • Kościół wraz z terenem dawnego cmentarza przykościelnego w granicach ogrodzenia (płyta upamiętniająca mieszkańców wsi, żołnierzy poległych w czasie I wojny światowej, wmurowana w południową ścianę kościoła);
  • Zespół pałacowo-parkowy (na terenie parku cmentarz rodowy) wpisany do rejestru zabytków nr 1081 (pałac), nr 1185 (park) w granicach działki nr 195/7 i 195/6.

Obiekty o wartościach kulturowych

Obiekt (funkcja pierwotna) Adres Materiał Datowanie Ochrona konserwatorska Doku - mentacja
Kościół   Murowany XV/XVI w., 2 poł. XIX w. Nr rej. 475 +
Pałac z oficyną   Murowany 4 ćwierć XIX w. Nr rej.1081 +
Dom Nr 4 Murowany Koniec XIX w. Ewidencja +
Dom Nr 7 Murowany Lata 20-te XX w. Ewidencja +
Dom Nr 8 Murowany I poł. XIX w. Ewidencja +
Dom Nr 9 Murowany Lata 20-te XX w. Ewidencja +
Dom Nr 11 Murowany Pocz. XX w. Ewidencja +
Dom Nr 12 Murowany XIX/XX w. Ewidencja +
Dom Nr 18> Murowany 1 ćwierć XX w. Ewidencja +
Dom Nr 19 Murowany Pocz. XX w. Ewidencja +
Dom Nr 20 Murowany Koniec XIX w. Ewidencja +
Dom Nr 21 Murowany Koniec XIX w. Ewidencja +
Czworak Nr 28 Murowany 1 ćwierć XX w. Ewidencja +
Dom Nr 29 Murowany XIX/XX w. Ewidencja +
Remiza Nr 31 Murowany 4 ćwierć XIX w. Ewidencja +
Dom Nr 33 Murowany Koniec XIX w. Ewidencja +
Dom Nr 34 Murowany Koniec XIX w. Ewidencja +
Dom Nr 36 Murowany I poł. XIX w. Ewidencja +
Dom Nr 37 Ryglowo / murowany Poł. XIX w. Ewidencja +
Czworak Nr 38 Murowany 1897 r. Ewidencja +

Szukaj

Biuletyn Informacji Publicznej



Elektroniczne Biuro Obsługi Interesanta



elektroniczny samorząd

Lokalne Centrum Certyfikacji



Dziennki Ustaw



Monitor Polski



e - Wrota Powiat Stargardzki

ISO

Kalendarz

  Lipiec 2018 >>
Pn Wt Śr Cz Pt So Ni
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31